การเลี้ยงปลาในนาและการเลือกทำเล
บทความ > การเลี้ยงปลาน้ำจืด > การเลือกสถานที่ขุดบ่อปลา
การเลี้ยงปลาในนา และการเลือกทำเล
สภาพพื้นที่นาข้าวที่เหมาะสมจะทำการเลี้ยงปลา ควรเป็นที่นาที่อยู่ ในเขตชลประทาน พื้นที่นาดังกล่าวอยู่บริเวณทุ่งราบกว้าง ท้ายอ่างเก็บ น้ำ มีคลองส่งน้ำชลประทานขนาดใหญ่ และคลองซอยเชื่อมเข้าสู่แปลงนาในเขตพื้นที่ พื้นที่เหล่านี้เหมาะสมที่จะทำการส่งเสริมให้ชาวนาเลี้ยงปลาในนา สภาพที่ที่เหมาะสมที่จะดัดแปลงเป็นแปลงนาที่ใช้ในการเลี้ยงปลา ต้องยกคันดินให้สูงและกว้างเพื่อป้องกันน้ำท่วม
การเลี้ยงปลาในกระชัง
1. คุณสมบัติของน้ำดี หากเป็นแม่น้ำต้องเลือกที่กระแสน้ำไม่แรง และในช่วงฤดูฝนน้ำไม่ขุ่นมากจนเป็นอันตราย และถ้าเลี้ยงในหนองบึงหรืออ่างเก็บน้ำ ควรมีความลึกประมาณ 3-5 เมตร หรือในทำเลที่พื้นล่างของกระชังอยู่สูงกว่าพื้นดินใต้ท้องน้ำ 1-2 เมตร มีที่บังคลื่นลม และ แหล่งน้ำที่มีอาหารธรรมชาติ เช่น แพลงก์ตอน ลูกกุ้ง ลูกปลา มีส่วนช่วยทำให้ปลาที่เราเลี้ยงเจริญเติบโตได้ดี
2. ใกล้แหล่งพันธุ์ปลา
3. ด้านสาธารณสุข
4. ไม่ขัดต่อการสัญจรทางน้ำ
6. ปราศจากโจรผู้ร้าย
การเลี้ยงปลาในคอก
ควรเลือกบริเวณอ่างเก็บน้ำหรือหนองบึงที่เป็นอ่าว และมีระดับน้ำลึกประมาณ 1-3 เมตร และมีระดับน้ำขึ้นในรอบปีไม่แตกต่างกันมากนัก การกันคอกหรือทำคอก อาจสร้างเป็นลักษณะกลม สี่เหลี่ยม หรือกึ่งวงกลมหรือกึ่งสี่เหลี่ยม และในการสร้างคอกควรคำนึงสิ่งต่อไปนี้
1. ควรเป็นบริเวณที่มีการหมุนเวียนของกระแสน้ำเนื่องจากกระแสน้ำ เนื่องจากกระแสน้ำจะเป็นตัวช่วยให้มีการหมุนเวียนของออกซิเจนในน้ำ ช่วยขจัดของเสีย
อันเกิดจากการขับถ่ายของปลา และช่วยพัดพาอาหารจากพื้นน้ำเบื้อง ล่างขึ้นสู่ผิวน้ำ ช่วยให้ผลผลิตของการเลี้ยงปลาในคอกสูง
2. บริเวณที่จะใช้สร้างคอกเลี้ยงปลา ควรมีระยะเว้นห่างจากคอกปลาอื่นๆ และอยู่ห่างจากชายฝั่งพอสมควร
3. พื้นท้องน้ำและบริเวณที่สร้างคอกปลาควรเป็นดินโคลนที่หนาพอประมาณพื้นที่กรวดหรือทรายจะก่อให้เกิดความยากลำบากในการก่อสร้างคอกเลี้ยงปลามาก
4. เป็นแหล่งน้ำอยู่ใกล้ตลาดหรือมีเส้นทางขนส่งสะดวก
การออกแบบและสร้างที่เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ
บ่อปลาแบ่งตามลักษณะการใช้งานดังนี้
-บ่อเพาะฟัก (Breeding and Hatching Pond) บ่อดังกล่าวรูปร่างหลายแบบ เช่น กลม สี่เหลี่ยมผืนผ้า และรูปไข่ ส่วนใหญ่จะใช้บ่อซีเมนต์สี่เหลี่ยมผืนผ้าขนาด 10-50 ตารางเมตร เพราะสามารถใช้ได้ทั้งบ่อเพาะฟักและอนุบาล หากเป็นบ่อกลมขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 1-4 เมตร ความลึกประมาณ 1 เมตร บ่อดังกล่าวสร้างด้วยอิฐบล็อก หรือเป็นถังกลมไฟเบอร์กลาส เพื่อสะดวกในการชักน้ำเข้าและระบายน้ำทิ้ง จับลูกปลาหรือทำความสะอาด บ่อดังกล่าวสร้างอยู่ภายในโรงเพาะฟักซึ่งมีหลังคาคลุมหรือ กลางแจ้ง และมีระบบน้ำและเครื่องเป่าลมช่วยเพิ่มออกซิเจน และบ่อฟักเหล่านี้ควรมีระบบท่อเชื่อมกับบ่ออนุบาล เพราะเมื่อฟักลูกปลาเป็น
ตัวแล้วก็สามารถปล่อยลูกปลาผ่านตามท่อโดยไม่ต้องจับลงสู่บ่ออนุบาลซึ่งเป็นวิธีที่สะดวกและปลอดภัย
-บ่ออนุบาล (Nursery Pond) เป็นบ่อสำหรับเลี้ยงลูกปลาวัยอ่อน หลังจากลูกปลาฟักออกเป็นตัวแล้ว เพิ่งจะเริ่มกินอาหารได้ ซึ่งจำเป็นต้องนำมาเลี้ยงในบ่ออนุบาล บ่ออนุบาลจะเป็นบ่อดิบ นาข้าว ที่ผ่านการปรับปรุงแล้ว บ่อซีเมนต์ความลึกของบ่อประมาณ 60-120 เซนติเมตร ความลึก ของบ่ออนุบาลควรพิจารณาถึงคุณสมบัติของดินที่สร้างบ่อ อัตราการระเหยของน้ำและการซึมของน้ำ ในบ่ออนุบาลควรมีเครื่องเป่าลมช่วย
เพิ่มออกซิเจนในน้ำ ตลอดจนระบบน้ำซึ่งสามารถถ่ายเทและเปลี่ยนน้ำได้ตามความต้องการ ทั้งนี้เพื่ออนุบาลลูกปลาที่มีความหนาแน่นต่อ หน่วยพื้นที่ ลูกปลาที่เลี้ยงแข็งแรงดี เจริญเติบโตเร็วและปราศจากโรค
-บ่อเลี้ยง (Rearing Pond) ถ้าเป็นฟาร์มเลี้ยงปลาในเชิงธุรกิจและการค้า ก็ควรเป็นบ่อดินขนาด 1-3 ไร่ มีจำนวนหลายบ่อพอที่จะได้มี เนื้อที่ในการผลิตปลาได้มาก และหมุนเวียนในการจับปลาเพื่อบริโภคในครัวเรือน ควรเป็นขนาด 200 ตารางเมตรขึ้นไป สำหรับรูปร่างของบ่อ ควรเป็นสี่เหลี่ยมผืนผ้าเพื่อสะดวกในการจับปลาและประหยัดค่าใช้จ่าย ในการจับปลา
- บ่อพักน้ำ (Sedimentation Pond) หรือเราเรียกว่าบ่อเก็บน้ำ (Reservoir) เพื่อเก็บกักน้ำไว้ใช้โดยเฉพาะในการเพาะฟักซึ่งต้องการน้ำใสและสะอาด เพราะในฤดูเพาะฟักไข่นั้น ส่วนใหญ่ตรงกับฤดูฝน ซึ่งคุณสมบัติของน้ำจากแหล่งน้ำธรรมชาติที่นำมาใช้อาจมีตะกอนขุ่น ไม่เหมาะสมกับการฟักไข่ปลา
No comments