คอก
บทความ > การเลี้ยงปลาน้ำจืด > การเลือกสถานที่ขุดบ่อปลา
คอก
คอกที่เลี้ยงปลาสามารถสร้างขึ้นในแหล่งน้ำโดยทั่วไป มีลักษณะเป็นที่ล้อมขังเช่นเดียวกับกระชังแต่มีขนาดใหญ่กว่า และต้องอยู่ประจำที่ในระดับน้ำลึกระหว่าง 1-3 เมตร ตลอดระยะเวลาการเลี้ยง
1
1.ชนิดรูปร่างและขนาดของคอก ชนิดของวัสดุที่ใช้ในการสร้าง
คอกเลี้ยงปลาจะแตกต่างกันไปตามสภาพท้องถิ่นและความนิยม คอกเลี้ยงปลาประกอบไปด้วย
-ไม้ไผ่ อวนไนล่อน เชือกไนล่อน ลวดตาข่าย และเฝือกไม้ไผ่วัสดุดังกล่าวใช้ในการสร้างคอกได้เป็นอย่างดี
2. ลักษณะคอกเลี้ยงปลา อาจมีรูปร่างกลม สี่เหลี่ยมจัตุรัส สี่เหลี่ยมผืนผ้า และสี่เหลี่ยมคางหมู การสร้างคอกเลี้ยงปลาเป็นรูปวงกลมจะช่วยในการประหยัดค่าก่อสร้าง ในบางกรณีคอกเลี้ยงปลาเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า แต่ตัดแปลงที่รับลม เป็นรูปตัววี เพื่อเป็นการช่วยลดแรงดันของกระแสน้ำ และช่วยป้องกันการสะสมของวัชพืชรอบๆคอกเลี้ยงปลา แต่ลักษณะคอกเลี้ยงปลารูปวงกลมจะมีความยาวเส้นรอบวงสั้นที่สุด เมื่อเปรียบเทียบกับคอกเลี้ยงปลาอื่นๆ
3. ขนาดของคอกเลี้ยงปลา ควรมีขนาด 1-10 ไร่
จะมีเส้นผ่าศูนย์กลางยาว 465 และมีเส้นรอบวงยาว 145 เมตร ตัวคอกทำด้วยเนื้ออวนโพลีเอททีลีน เบอร์ 12 ขนาดตา 2 เซนติเมตร ความสูงของคอกประมาณ 3.5-4 เมตร ใช้ เนื้ออวน 1 ผืนต่อกัน เสาหลักมีเส้นผ่าศูนย์กลาง 4-5 นิ้ว มีความยาว 5 เมตร ปักลงในพื้นดินเป็นวงกลมบริเวณช่วงล่างของคอกต้องใช้อิฐ หรือตะขอเหล็ก ตะขอไม้ กดทับถ่วงให้เนื้ออวนติดกับดิน - ใหญ่จะมีความแข็งแรงลดน้อยลง ผู้เลี้ยงจำเป็นต้องสร้างรัวเพื่อแบ่ง
ซอยคอกขนาดใหญ่นั้นออกเป็นส่วนๆ อันจะช่วยเสริมให้คอกแข็งแรง 4. วิธีการสร้างคอกเลี้ยงปลาในการเลี้ยงปลามีขั้นตอนดังนี้ การเตรียมไม้ไผ่ที่จะนำไปปักเป็นรั้วต้องเสี้ยมด้านโคนให้แหลม ใช้เหล็กทะลวงข้อจากด้านโคนขึ้นไปให้ทะลุติดต่อกันประมาณ 4-5 ปล้อง เจาะรูเล็กๆใต้ข้อของไม้ไผ่ทุกปล้องที่ถูกทะลวง เพื่อช่วยลด การลอยตัวของไม้ไผ่ การปักรั้ว เว้นระยะการปักไม้ไผ่แต่ละลำประมาณ 1 เมตร หากสร้างคอกเลี้ยงปลาเป็นรูปสี่เหลี่ยม ใช้เชือกข็งเป็นรูปแนวเส้นตรง แล้วปักไม้ไผ่ไปตามแนวนั้น การปักไม้ไผ่ต้องให้จมลึกลงในพื้นดิน ประมาณ 1-2 เมตร และต้องรักษาระดับไม้ไผ่ตั้งตรงเป็นแนวเดียวกัน ตลอด หรืออาจจะมีการใช้ไม้จริงปักเสริมเป็นช่วงๆตลอดแนวรั้ว การสร้างคอกเลี้ยงปลา ควรจะกั้นเนื้อที่ภายในคอกประมาณ 10เปอร์เซ็นต์ ไว้สำหรับสร้างเป็นคอกอนุบาลลูกปลาตรงมุมใดมุมหนึ่งของคอกเลี้ยง ถ้าสร้างคอกเลี้ยงปลาแบบรูปวงกลม คอกอนุบาลก็ควรอยู่บริเวณ รอบๆจุดศูนย์กลางของคอกเลี้ยงปลา
ต่อกันเป็นผืนยาวตลอดเสียก่อน โดยกะให้ความยาวทั้งหมดของพื้น อวนมีมากกว่าทั้งหมดของร้วประมาณ 10-20เปอร์เซ็นต์ จากนั้นจึงใช้เชือกไนลอน ผูกร้อยติดกับผืนอวนทำเป็นเชือกคร่าวล่างและเชือกคร่าวบน ก้อนหินที่มีขนาดโตพอประมาณผูกติดกับเชือกคร่าวล่างเป็นระยะๆ เวลาใช้งานได้เฉลี่ยประมาณ 3 ปี
ประเภทและการเลี้ยง
การเลี้ยงปลาในบ่อหมายถึงการขุดบ่อเพื่อใช้ประโยชน์ในการเลี้ยงปลา ซึ่งส่วนใหญ่จะเป็นบ่อดิน มีขนาดและรูปร่าง ตลอดจนความลึก บ่อที่ใช้ในการเพาะเลี้ยงแบ่งได้ 2 ชนิดคือ
บ่อดิน-บ่อซีเมนต์ เป็นบ่อที่ใช้ประโยชน์ในการเลี้ยงสัตว์น้ำโดยทั่วไป เช่น บ่อฟัก บ่ออนุบาล บ่อขุด (growing pond) บ่อเลี้ยง พ่อแม่ปลา และบ่อเก็บกักน้ำไว้ใช้ในการเลี้ยงสัตว์น้ำ
-บ่อดินที่สร้างขึ้นในบริเวณดินเหนียวหรือดินร่วนปนทรายสามารถอุ้มน้ำได้โดยไม่รัวซึม จัดว่าเป็นบ่อเลี้ยงปลาที่มีคุณสมบัติดีที่สุด
-บ่อดินที่สร้างขึ้นในบริเวณดินร่วนปนทราย ซึ่งมีพื้นที่จำนวนมากอยู่ใกล้แหล่งน้ำสามารถอัดให้แน่นเก็บกักน้ำไว้เลี้ยงปลา แต่คุณสมบัติของน้ำอาจจะต้องแก้ไข่โดยใช้ปูนขาวหรือปุ๋ยอินทรีย์เพื่อปรับปรุงคุณสมบัติของน้ำให้เหมาะสมสำหรับการเลี้ยงปลา
-บ่อซีเมนต์ เป็นบ่อที่สร้างขึ้นด้วยคอนกรีต อิฐมอญ อิฐบล็อก ส่วนใหญ่ใช้เป็นบ่อฟักและอนุบาลลูกปลา หรือเป็นบ่อเพาะอาหารธรรมชาติ เช่น ไรแดง บ่อซีเมนต์ขนาด 50-100 ตารางเมตร
No comments